Đậu phụ thối – Món đặc sản Đài Loan vừa ăn vừa bịt mũi

Đậu hũ thối khó ngửi tới mức từng bị kiện vì “làm ô nhiễm không khí”, nhưng lại là món ăn đường phố nổi tiếng ở Đài Loan, Hong Kong và được nhiều người thích.

Nếu như đã đến Đài Loan, dù tới khu bình dân hay đi qua con phố ở khu quận Tín Nghĩa cao cấp, nhất định sẽ ngửi thấy mùi nồng nặc ở khắp nơi, xộc lên mũi. Lúc này người ta biết rằng, họ đang ở gần những quán hàng bán món “đậu hũ thối” nổi tiếng. Mùi của nó đặc trưng đến mức ngay cả sau khi đã rửa nhiều lần với xà bông, vẫn còn vương vất tới hơn bảy tiếng đồng hồ sau.

Đậu phụ thối (臭豆腐 chòu đậu phụ) là một loại đậu phụ lên men khá nặng mùi. Đây mà một món ăn nhẹ, bình dân, thường được bày bán ở các chợ đêm hoặc lề đường hơn là trong các nhà hàng.

Đậu phụ thối có mùi thum thủm giống với mùi cải bắp hoặc phân bón mục rữa. Có người so sánh vị của nó với pho mát xanh của người phương Tây, trong khi người khác thì nghĩ nó giống thịt rữa. Với những người sành ăn thì đậu phụ thối càng nặng mùi thì càng ngon.

Đậu hũ thối (stinky tofu/chou dofu) là một loại đậu hũ được ủ lên men, từ đó mới có mùi khó ngửi. Đây là món ăn vặt đường phố phổ biến, giá rẻ ở Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan, Indonesia. Khi đến du lịch ở những nước này, có thể dễ dàng thấy người ta cầm xiên, hộp… chứa đậu hũ thối chiên hoặc chưa cần thấy cũng biết gần đó có bán đậu hũ thối, vì mùi này khá nặng.

Đúng như tên gọi, đậu hũ thối thối “kinh thiên động địa” và được miêu tả như bùi tât cũ, mùi rác đang phân huỷ hoặc mùi phân trẻ em, mùi thịt ôi…

Đậu phụ thối đặc biệt ngay từ cách làm và muốn tạo ra loại đậu hũ thối đúng vị thì không hề dễ dàng chút nào. Thành phần chính là đậu hũ nguyên chất được chế biến từ đậu nành, ngâm cùng nước đậu và các loại rau củ mềm, có vị chua, thêm chút muối; để trong nhiệt độ mát hoặc trong các nhà kính để đậu được lên men tự nhiên trong một tuần là có thể dùng được. Men được lên đúng cách phải có màu trắng chứ không phải màu đen, vì như thế là đậu đã bị hư hoặc nhiệt độ quá nóng.

Tùy công thức ủ khác nhau mà hương vị của đậu hũ thối Đài Loan sẽ khác nhau. Vì người Đài Loan sống trên đảo nên việc sử dụng rau củ phải tiết kiệm hơn bình thường. Đậu hũ thối thường ăn kèm với cải chua hay cải trắng, những rau củ có thể trồng ở Đài Loan.

Dưới khứu giác mỗi người, món ăn lại được miêu tả bởi một mùi vị khác nhau. Có người nhận xét chúng giống mùi sữa thiu lẫn bắp cải thối, mùi phân mục rữa, người lại bảo chúng giống mùi thịt thối rữa, pho mát xanh…Tuy nhiên đối với những người nghiền đậu hũ thối thì mùi này lại là tiêu chuẩn để đánh giá mức độ ngon lành của món ăn: Càng nặng mùi, càng… ngon.

Địa điểm được đánh giá có món đậu phụ thối Đài Loan ngon nhất là khu phố cổ Thâm Khanh. Nếu đã đặt chân đến đây, người ta phải mất cả buổi chiều để thưởng thức hết các biến thể món ăn độc đáo này. Người Đài Loan đã bán đậu phụ thối ở đây suốt nhiều năm qua kể từ khi khu phố này còn là con ngõ nhỏ chật hẹp. Sau một dự án bảo tồn ba năm gần đây, khu phố đã được xây mới và cơi nới rộng rãi hơn.

Trong suốt gần 30 năm mở nhà hàng Dai’s (đặt tên theo tên của người cha dượng), bà Ngô Hứa Bích Anh, năm nay đã ngoài 70, luôn giữ cho mình bí quyết gia truyền do cha mẹ để lại và chế biến ra 10 loại đậu hũ thối khác nhau. “Nhà hàng chúng tôi cho đến nay chưa từng có thực khách nào đến ăn mà bỏ lại đồ thừa”, bà Bích Anh chia sẻ.

Những người bán hàng rong như bà thì Ngô đem nó rán giòn, hấp, nấu với nước dùng cay hoặc ngâm muối và bỏ thêm các loại hương vị khác trên các xe đẩy bán ngoài trời tại những khu chợ đêm. Mỗi công thức chế biến đều mang một hương vị, màu sắc và cách trình bày riêng. Miếng đậu hũ thối mềm mịn, được lên men khéo léo có vị béo ngậy, cộng thêm chút mặn mặn, kích thích mạnh vị giác khiến thực khách nhớ mãi không quên.

Nổi tiếng bậc nhất phải nhắc đến đậu hũ thối chiên, với vỏ ngoài giòn rụm, bên trong mềm béo ngậy, thử một lần là mê. Những xiên đậu phụ truyền thống ăn kèm với rau bắp cải muối và rất hợp để ngồi thưởng thức dưới những tán cây cổ thụ to gần đó.

Món đậu phụ có mùi thơm phức đặc trưng, lớp ngoài mềm dai nhưng bên trong lại mịn như kem; và miếng bắp cải cay cay ăn kèm hòa quyện với vị độc đáo của đậu phụ khiến bạn không thể nào quên được.

Còn có món đậu phụ thối hầm với tiết vịt cay rất đượm mùi, thêm một ít vị cay dịu của tiêu cũng vô cùng độc đáo. Hãy tưởng tượng, tiết vịt đặc sánh, đậu phụ xốp mềm và cá rán giòn rụm ăn kèm với nhau tạo nên vị ngon khiến bạn không thể cưỡng lại…

Với bà Ngô và nhiều người Đài Loan, điều đáng tự hào nhất là món ăn này có rất nhiều tác dụng tốt cho sức khoẻ, hàm lượng protein trong chiếm khoảng 15-20%, tương đương với nhiều loại thịt. Các chất protein sau khi lên men chuyển hóa thành các loại axit amin, có tác dụng tăng cảm giác thèm ăn, hỗ trợ tiêu hóa và chữa cảm.

Không chỉ có vậy, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đậu hũ thối có hàm lượng vitamin B2 và B12 rất cao, giúp phòng tránh bệnh mất trí nhớ ở người già. Ăn món đậu hũ thối cũng giúp ngăn ngừa loãng xương, giảm nguy cơ mắc ung thư tiền liệt tuyến, ung thư vú, và giảm cholesterol. Đặc biệt, một loại đậu phụ thối lên men xanh còn có thể giúp da mềm và mịn hơn.

Còn theo sách Đông y cổ, đậu hũ thối mang tính hàn nhưng ích khí, có tác dụng điều hòa tỳ vị, giảm chướng bụng đầy hơi, thanh nhiệt tán huyết, giúp thải độc cho đại tràng.

Đậu hũ thối thậm chí trở thành đề tài nghiên cứu khoa học quen thuộc của các sinh viên, giảng viên chuyên ngành hóa học ở Trung Quốc. Trường đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã tiến hành xét nghiệm một mẫu đậu hũ thối trong phòng thí nghiệm và phát hiện hơn 15 loại vi khuẩn có lợi trong thành phần của nó, tương tự các loại vi khuẩn tìm thấy trong sữa chua (yogurt). Không những ngon miệng, vị lạ đặc trưng, đậu hũ được lên men còn có lợi cho sức khỏe, nhất là hệ tiêu hóa.

Có thể mùi vị “khó ưa” của món đậu hũ thối ở Đài Loan khiến nhiều thực khách e dè. Nhưng nếu có cơ hội, nhiều người khuyên rằng hãy “mạnh dạn” thử ăn một lần, rất có thể nó sẽ trở thành món ăn yêu thích và lúc nào cũng muốn quay lại Đài Loan để thưởng thức.

Dù yêu thích hay ghê sợ nó, mọi người đều phải công nhận đậu hũ thối là thứ món ăn ngấm đầy gia vị được cắt mỏng thành từng miếng này có hương vị cực kỳ độc đáo, rất riêng không giống với bất kỳ món ăn nào trên thế giới.

Theo truyền thuyết, món đậu hũ thối tình cờ được tạo ra tại Trung Quốc hàng trăm năm trước, vào thời nhà Thanh, đời vua Khang Hy. Vương Trí Hòa, một thư sinh nghèo đi thi nhiều lần vẫn không đỗ đạt. Lộ phí đã cạn, anh không thể về nhà và phải ở lại kinh thành chờ kỳ thi năm sau. Để mưu sinh, anh quyết định làm đậu hũ bán.

Tuy nhiên khi mùa hạ tới, đậu hũ bị ế nhiều khiến anh vô cùng lo lắng. Anh chợt nảy ra ý định cắt nhỏ cho vào một cái chum và ướp muối. Vài ngày sau, khi mở chum ra, đậu hủ có mùi rất khó ngửi nhưng khi nếm thử nó lại ngon kinh ngạc.

Sau đó, anh mạnh dạn mang bán và nó đã được lan truyền rộng rãi. Món ăn trở nên phổ biến tới mức Từ Hi Thái Hậu đã đưa nó vào danh sách các món ăn dọn lên phục vụ trong hoàng cung nhà Thanh. Cho đến nay, món này có mặt ở nhiều quốc gia châu Á với các “phiên bản” khác nhau.

Nếu ai chưa từng ăn món đậu phụ thối, chỉ hình dung hoặc khi ăn có tâm lý sợ “thối” thì rất khó ăn. Cứ coi như đây là món ăn mới, rất thường mà bản thân muốn thưởng thức, chắc chắn sẽ cảm nhận được hết vị thơm ngon của đậu phụ. Hoặc cũng có thể gọi đậu phụ ăn kèm với một món ăn chính nào đó, thưởng thức hết hương vị thơm ngon, ngồi tán chuyện và nhấm nháp đậu phụ thối cũng thấy rất thú vị.

 

Tin Tổng hợp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *